ტირანოზავრ რექსის (T. rex) ცნობილი, პაწაწინა კიდურები კვლავ მეცნიერული დებატების საგანია. ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯისა (UCL) და კემბრიჯის უნივერსიტეტის მკვლევარების მიერ ჩატარებულმა ახალმა კვლევამ, რომელიც ჟურნალ Proceedings of the Royal Society B-ში გამოქვეყნდა, შესაძლოა ამ საიდუმლოს ფარდა ახადოს.

მონადირეობის ახალი სტრატეგია

მეცნიერებმა 82 სახეობის თეროპოდი დინოზავრი შეისწავლეს. შედეგებმა აჩვენა, რომ კიდურების შემცირება სულ მცირე ხუთ სხვადასხვა საგვარეულოში დამოუკიდებლად მოხდა. ეს პროცესი არ ყოფილა მხოლოდ სხეულის ზომის ზრდის შედეგი; პირიქით, ის პირდაპირ კავშირშია მასიური და ძლიერი ყბების განვითარებასთან.

როდესაც მცენარეჭამია გიგანტური დინოზავრები, მაგალითად საუროპოდები, გავრცელდა, მტაცებლებს მოუწიათ ნადირობის ტაქტიკის შეცვლა. კლანჭებით ნადავლის დაჭერის ნაცვლად, მათ ყბების გამოყენება ამჯობინეს. ამას მკვლევარები „გამოიყენე ან დაკარგე“ პრინციპს უწოდებენ: რადგან ხელები ნადირობის პროცესში უსარგებლო გახდა, ევოლუციამ მათი ზომა შეამცირა.

ყბა, როგორც მთავარი იარაღი

კვლევის ავტორი ჩარლი როჯერ შერერი განმარტავს, რომ T. rex-ის გარდა, პატარა კიდურები სხვა დინოზავრებსაც ჰქონდათ, მაგალითად, Carnotaurus-ს, რომლის ხელები ტირანოზავრზე უფრო პატარა იყო. მტაცებლები გადავიდნენ კბენის ტაქტიკაზე, რადგან 30-მეტრიანი ნადავლის კლანჭებით დაჭერა პრაქტიკულად შეუძლებელი იყო.

მეცნიერებმა შეიმუშავეს ყბის სიმტკიცის გაზომვის ახალი მეთოდი, რომელიც ითვალისწინებს კბენის ძალას, თავის ქალის ფორმასა და ძვლების შეერთების სიძლიერეს. ამ სისტემით, T. rex-ს ყველაზე მასიური და მტკიცე თავის ქალა აღმოაჩნდა.

  • ევოლუციური რბოლა: გიგანტური მცენარეჭამიების არსებობამ მტაცებლებს აიძულა, გაეძლიერებინათ ყბები.
  • განსხვავებული გზები: დინოზავრების სხვადასხვა ჯგუფმა კიდურების შემცირებას სხვადასხვა გზით მიაღწია.
  • არა მხოლოდ გიგანტები: Majungasaurus, რომელიც მხოლოდ 1.6 ტონას იწონიდა, ასევე ფლობდა პატარა კიდურებს, რაც ამტკიცებს, რომ ეს თვისება მხოლოდ სხეულის ზომაზე არ არის დამოკიდებული.

შერერის თქმით, ლოგიკურია ვივარაუდოთ, რომ ყბების გაძლიერება კიდურების დაპატარავებამდე მოხდა. მტაცებელი არ დათმობდა ნადირობის არსებულ მექანიზმს, სანამ არ ექნებოდა საიმედო ალტერნატივა.