მეცნიერებმა მიაგნეს გზას, თუ როგორ გავაახალგაზრდავოთ კანი და დავაჩქაროთ მისი აღდგენა ტრავმების შემდეგ. ბოსტონის უნივერსიტეტის Aram V. Chobanian და Edward Avedisian სამედიცინო სკოლის მკვლევარების მიერ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ პრეპარატი ABT-263-ის გამოყენება ეფექტურად ანადგურებს დაბერებულ, ე.წ. „ზომბი უჯრედებს“.

რა არის „ზომბი უჯრედები“?

ასაკის მატებასთან ერთად, კანში გროვდება დაზიანებული უჯრედები, რომლებიც არ კვდებიან. მათ სენესცენტურ უჯრედებს უწოდებენ. ისინი ფუნქციურად არააქტიურები არიან, თუმცა აგრძელებენ ანთებითი სიგნალების გამოყოფას.

ეს პროცესი მეზობელ ჯანმრთელ ქსოვილებს აზიანებს და კანის რეგენერაციის უნარს ასუსტებს. სწორედ ამ უჯრედების მოშორებაა ის მიზანი, რასაც სენოლიზური პრეპარატები ემსახურება.

კვლევის შედეგები

ექსპერიმენტის ფარგლებში, ხანდაზმულ თაგვებს კანზე ხუთი დღის განმავლობაში უსვამდნენ ABT-263-ს. შედეგმა მოლოდინს გადააჭარბა: კანმა დაბერების ნიშნები შეამცირა და ჭრილობების შეხორცების პროცესი გააქტიურდა.

  • 24-ე დღისთვის მკურნალობაჩატარებული თაგვების 80%-ს ჭრილობები სრულად ჰქონდა შეხორცებული.
  • საკონტროლო ჯგუფში, რომელსაც პრეპარატი არ მიუღია, შეხორცების მაჩვენებელი მხოლოდ 56%-ს შეადგენდა.

საინტერესოა, რომ პრეპარატმა თავდაპირველად მცირე ანთებითი პროცესი გამოიწვია. თუმცა, როგორც აღმოჩნდა, ეს მოკლევადიანი რეაქცია ორგანიზმისთვის სასარგებლო აღმოჩნდა — მან „გააღვიძა“ ის ბიოლოგიური გზები, რომლებიც დაბერებულ ქსოვილებში მიძინებული იყო.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

კოლაგენის გამომუშავება, სისხლძარღვების ზრდა და ქსოვილის რემოდელირება — ეს ის პროცესებია, რომლებიც ABT-263-ის გამოყენების შემდეგ გააქტიურდა. მკვლევარები მიიჩნევენ, რომ ეს მეთოდი განსაკუთრებით სასარგებლო იქნება ქირურგიული ჩარევების წინ.

ამჟამად, სენოლიზური პრეპარატების უმეტესობა ორალურია, რაც სისტემურ გვერდით ეფექტებს იწვევს. ადგილობრივი, კანზე წასასმელი პრეპარატი კი პრობლემას მიზნობრივად, მხოლოდ დაზიანებულ უბანზე ებრძვის.

„ჩვენმა კვლევამ აჩვენა, რომ ადგილობრივ სენოლიზურ მკურნალობას შეუძლია გააუმჯობესოს ჭრილობების შეხორცება დაბერებულ კანში, რაც ქირურგიული მოვლის პერსპექტიული სტრატეგიაა“, — აღნიშნავენ მკვლევარები.

მიუხედავად იმისა, რომ შედეგები იმედისმომცემია, კვლევა ჯერ კიდევ ადრეულ ეტაპზეა. საჭიროა დამატებითი ტესტები, რათა დადგინდეს პრეპარატის უსაფრთხოება და ეფექტურობა ადამიანის კანზე.