ალცჰაიმერის დაავადების წინააღმდეგ ბრძოლაში მეცნიერებმა მნიშვნელოვან მიღწევას მიაღწიეს. ინდიანას უნივერსიტეტის სამედიცინო სკოლის მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ ტვინში არსებული კონკრეტული ფერმენტი, სახელად IDOL, დაავადების განვითარებაში გადამწყვეტ როლს ასრულებს.

ლაბორატორიულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ამ ფერმენტის ნეირონებიდან მოცილება მნიშვნელოვნად ამცირებს ამილოიდურ ნადებს. სწორედ ეს ნადები ითვლება ალცჰაიმერის დაავადების ერთ-ერთ მთავარ ბიოლოგიურ ნიშნად.

მოულოდნელი აღმოჩენა

თავდაპირველად მეცნიერები ვარაუდობდნენ, რომ ნადების გაწმენდაში მთავარ როლს მიკროგლია — ტვინის იმუნური უჯრედები — შეასრულებდა. თუმცა, შედეგები საპირისპირო აღმოჩნდა: ყველაზე ეფექტური შედეგი დაფიქსირდა მაშინ, როდესაც IDOL ფერმენტი უშუალოდ ნეირონებიდან იქნა ამოღებული.

პროფესორ კიმის განმარტებით, IDOL-ის სამიზნედ არჩევა ფარმაცევტული განვითარებისთვის პერსპექტიული გზაა. ფერმენტებს აქვთ სპეციფიკური „ჯიბეები“, სადაც წამლის მოლეკულებს მიმაგრება და მათი აქტივობის ბლოკირება შეუძლიათ. ეს მიდგომა გვერდითი მოვლენების მინიმუმამდე დაყვანის საშუალებას იძლევა.

დაავადების რისკების შემცირება

კვლევის თანაავტორის, ჰანდე კარაჰანის თქმით, IDOL-ის დეაქტივაცია არა მხოლოდ ამცირებს ნადების დონეს, არამედ ამცირებს APOE ცილის კონცენტრაციასაც. ცნობილია, რომ APOE4 ფორმა ალცჰაიმერის გვიანი სტადიის განვითარების უდიდეს გენეტიკურ რისკ-ფაქტორად ითვლება.

გარდა ამისა, მეცნიერებმა შენიშნეს, რომ ფერმენტის მოცილების შემდეგ გაიზარდა რეცეპტორების დონე, რომლებიც აუცილებელია ნეირონებს შორის ჯანსაღი კომუნიკაციისთვის. ეს კი ნიშნავს, რომ მკურნალობა პაციენტს დაავადების მიმართ უფრო რეზისტენტულს ხდის.

სამომავლო პერსპექტივები

ამჟამად მკვლევართა ჯგუფი მუშაობს პრეპარატების შექმნაზე, რომლებიც IDOL ფერმენტს დაუმიზნებენ. სამომავლო კვლევები ფოკუსირებული იქნება იმაზე, თუ რამდენად შეუძლია ამ მეთოდს ნეირონებს შორის სინაფსური კავშირების შენარჩუნება და ტაუ-პათოლოგიის შემცირება, რაც დაავადების კიდევ ერთი დამახასიათებელი ნიშანია.

ეს კვლევა, რომელიც ჟურნალ Alzheimer's & Dementia-ში გამოქვეყნდა, გზას უხსნის ახალი თაობის თერაპიებს, რომლებიც დაავადების სიმპტომების მართვის ნაცვლად, მის გამომწვევ მიზეზებს ებრძვიან.