ბრიტანელი მეცნიერები იმედოვნებენ, რომ ხელოვნური ინტელექტი (AI) რევოლუციას მოახდენს ნევროლოგიური დაავადებების მკურნალობაში. ედინბურგის დემენციის კვლევის ინსტიტუტის მკვლევარები ალგორითმებს იყენებენ, რათა დაავადებათა ნიმუშები ამოიცნონ და არსებული მედიკამენტები ახალი მიზნებისთვის გადააკონფიგურირონ.

ეს მიდგომა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ისეთი დიაგნოზებისთვის, როგორიცაა მოტორული ნეირონის დაავადება (MND). მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ ტექნოლოგიების დახმარებით ეფექტური მკურნალობის გზების პოვნა შესაძლებელია არა ათწლეულების, არამედ წლების განმავლობაში.

მონაცემები, როგორც მკურნალობის გასაღები

კვლევითი პროცესი მოიცავს პაციენტების მონაცემების მასშტაბურ ანალიზს. კლინიცისტები აგროვებენ თვალის ფერადი გარსის სკანირებებს, ხმის ჩანაწერებს და სისხლის ნიმუშებს. ეს მონაცემები ეხმარება მეცნიერებს, ამოიცნონ დაავადების ადრეული ნიშნები.

აღებული ნიმუშებიდან ლაბორატორიულად იზრდება ღეროვანი უჯრედები, რომლებიც ტვინის ნეირონებად გარდაიქმნება. შემდეგ, რობოტებისა და სპეციალიზებული ალგორითმების გამოყენებით, ამ ნეირონებზე უკვე დამტკიცებული მედიკამენტები იტესტება. მიზანია იმ პრეპარატების აღმოჩენა, რომლებსაც შეუძლიათ დაავადებული ნეირონების ფუნქციონირების აღდგენა.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

პროფესორი სიდარტან ჩანდრანი, ინსტიტუტის აღმასრულებელი დირექტორი, აღნიშნავს, რომ მსოფლიოში დაახლოებით 1 500 უკვე დამტკიცებული მედიკამენტი არსებობს, რომელთა პოტენციალი ტვინის დაავადებების მიმართ ჯერ კიდევ შეუსწავლელია. რადგან ეს წამლები უკვე გადის უსაფრთხოების სტანდარტებს, მათი ხელახალი გამოყენება გაცილებით სწრაფი და ეფექტურია, ვიდრე ნულიდან ახალი ფორმულების შექმნა.

ამ კვლევის ნაწილია MND-SMART კლინიკური ცდა, სადაც პაციენტები ერთდროულად რამდენიმე პრეპარატს იღებენ. სტივენ ბარეტმა, რომელსაც MND ათი წლის წინ დაუდგინდა, აღნიშნა, რომ ეს კვლევები მისთვის და სხვებისთვის „იმედის სხივს“ წარმოადგენს.

გამოწვევები და პერსპექტივა

მიუხედავად ოპტიმიზმისა, სფეროში მარცხიც ყოფილა. ალცჰაიმერის სამკურნალო პრეპარატების, ლეკანემაბისა და დონანემაბის კვლევებმა აჩვენა, რომ დაავადების პროგრესირების შენელება ყოველთვის არ იწვევს პაციენტის მდგომარეობის მნიშვნელოვან გაუმჯობესებას. თუმცა, პროფესორი ჩანდრანი დარწმუნებულია, რომ ნევროლოგიურ კვლევებში გარდამტეხი მომენტი ახლოვდება.

მსგავსი ტექნოლოგიური მიღწევები უკვე გამოიყენება მსოფლიოს სხვა წამყვან უნივერსიტეტებშიც, მათ შორის MIT-სა და ჰარვარდში, სადაც AI-ს დახმარებით ანტიბიოტიკებსა და იშვიათი დაავადებების სამკურნალო ნაერთებს ეძებენ.