სამხრეთ კორეელმა მეცნიერებმა დედამიწის ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან გარდატეხაზე — ატმოსფეროს ჟანგბადით გამდიდრებაზე — ახალი მონაცემები მოიპოვეს. კორეის გეომეცნიერებათა და მინერალური რესურსების ინსტიტუტის (KIGAM) მკვლევრებმა ჰაპჩეონის ასტეროიდულ კრატერში სტრომატოლიტების ნაშთები აღმოაჩინეს.

რა არის სტრომატოლიტები და რატომ არის ისინი მნიშვნელოვანი?

სტრომატოლიტები უძველესი მიკრობული გაერთიანებების მიერ შექმნილი ფენოვანი სტრუქტურებია. მეცნიერების აზრით, ისინი ციანობაქტერიების შედეგია, რომლებიც ფოტოსინთეზის გზით ჟანგბადს გამოყოფდნენ. ეს ნაშთები სიცოცხლის არსებობის ერთ-ერთ უძველეს მტკიცებულებად ითვლება და 3.5 მილიარდი წლის წინანდელ პერიოდს განეკუთვნება.

ჰაპჩეონის კრატერი, რომელიც კორეის ნახევარკუნძულზე ასტეროიდის დარტყმის ერთადერთ დადასტურებულ ადგილს წარმოადგენს, მეცნიერებისთვის უნიკალურ ლაბორატორიად იქცა. კვლევის ფარგლებში, კრატერის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში 10-დან 20 სანტიმეტრამდე ზომის სტრუქტურები იდენტიფიცირეს.

ასტეროიდის დარტყმა როგორც სიცოცხლის აკვანი

კვლევის ავტორები ვარაუდობენ, რომ ასტეროიდის დაცემის შემდეგ წარმოქმნილმა ენერგიამ გარემო შეცვალა. დარტყმამ გაადნო ქანები და შექმნა ჰიდროთერმული ტბები, სადაც წყალი ხანგრძლივი დროის განმავლობაში თბილი და მინერალებით მდიდარი რჩებოდა. სწორედ ეს გარემო იყო იდეალური უძველესი მიკრობების გადარჩენისა და ზრდისთვის.

გეოქიმიურმა ანალიზმა აჩვენა, რომ სტრომატოლიტები სწორედ ასეთ ჰიდროთერმულ პირობებში ფორმირდებოდა. შიდა სტრუქტურები ცხელ წყალთან კონტაქტის მკაფიო კვალს ატარებენ, რაც ადასტურებს, რომ მათი განვითარება კრატერის გაციების საწყის, ყველაზე ცხელ ეტაპზე დაიწყო.

კავშირი ჟანგბადის დიდ მოვლენასთან

ეს აღმოჩენა ახალ სინათლეს ჰფენს „ჟანგბადის დიდ მოვლენას“ (Great Oxidation Event), რომელიც დაახლოებით 2.4 მილიარდი წლის წინ მოხდა. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ კრატერული ტბები იზოლირებულ „ჟანგბადის ოაზისებად“ ფუნქციონირებდა, სადაც მიკრობებს პლანეტაზე ჟანგბადის გლობალურ გავრცელებამდეც შეეძლოთ აყვავება.

კვლევის ხელმძღვანელი, დოქტორი ჯესუ ლიმი აცხადებს, რომ ეს პირველი ყოვლისმომცველი მტკიცებულებაა იმისა, თუ როგორ შეუწყო ხელი ასტეროიდების დარტყმით შექმნილმა ჰიდროთერმულმა სისტემებმა ადრეულ მიკრობულ ეკოსისტემებს.

მომავალი კვლევები მარსზე

მეცნიერების თქმით, ჰაპჩეონის აღმოჩენები მარსის შესწავლასაც დაეხმარება. ცნობილია, რომ ადრეულ მარსზეც არსებობდა წყლით სავსე კრატერები. შესაბამისად, ასტეროიდული ზემოქმედების ზონები წითელ პლანეტაზე შესაძლოა საუკეთესო ადგილი იყოს უძველესი მიკრობული სიცოცხლის კვალის მოსაძებნად.