ბელუგა ვეშაპები შესაძლოა იმაზე უფრო ჭკვიანები არიან, ვიდრე აქამდე გვეგონა. ნიუ-იორკის ერთ-ერთ აკვარიუმში ჩატარებულმა დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ ამ ზღვის ძუძუმწოვრებს თვითშემეცნების უნარი გააჩნიათ. კვლევის შედეგები, რომელიც PLOS One-ში გამოქვეყნდა, მეცნიერული სამყაროსთვის ახალ სიტყვას წარმოადგენს.

რა მოხდა აკვარიუმში?

აკვარიუმის წყალქვეშა კადრებში ნათლად ჩანს ბელუგა ვეშაპი, სახელად ნატაშა, რომელიც სარკის წინ სხვადასხვა მოძრაობას ასრულებს. ის თავს აქნევს, ტრიალებს და კისერს ჭიმავს. იგივე ქცევას ავლენს მისი შვილი, მარისიც.

მკვლევარების თქმით, ეს ქცევები სარკეში საკუთარი თავის ამოცნობის (MSR) კლასიკური ნიშნებია. მანამდე ბელუგა ვეშაპებში მსგავსი უნარი არასდროს დაფიქსირებულა.

რას ნიშნავს სარკის ტესტი?

სარკის ტესტი კოგნიტური უნარის საზომად ითვლება. ის ამოწმებს, შეუძლია თუ არა ცხოველს მიხვდეს, რომ სარკეში საკუთარ ანარეკლს ხედავს და არა სხვა არსებას. ეს ტესტი დიდი ხანია, რაც თვითშემეცნების მარკერად მიიჩნევა.

ბელუგა ვეშაპები ახლა იმ მცირერიცხოვან ცხოველთა სიაში შევიდნენ, რომლებმაც ეს გამოცდა გაიარეს. ამ სიაში არიან:

  • ადამიანები (დაახლოებით ორი წლის ასაკიდან)
  • ადამიანის მსგავსი მაიმუნები (შიმპანზეები, ბონობოები, ორანგუტანები)
  • აზიური სპილოები
  • აფალინები (დელფინები)
  • კაჭკაჭები და ორკები
  • სუფთა თევზი (cleaner wrasse)

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

საინტერესოა, რომ ბევრმა სახეობამ, რომელთა თვითშემეცნებაშიც ეჭვი არ გვეპარებოდა, ეს ტესტი ჩააგდო. მაგალითად, ძაღლები, კატები და მაიმუნების უმეტესობა ვერ ახერხებს სარკეში საკუთარი ანარეკლის ამოცნობას. ეს კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს ბელუგა ვეშაპების უნიკალურ კოგნიტურ შესაძლებლობებს.

თუმცა, მეცნიერები კვლავ აგრძელებენ კამათს იმის შესახებ, თუ რამდენად ზუსტად ზომავს ეს ტესტი ცხოველთა ინტელექტს. მიუხედავად ამისა, ნატაშასა და მარისის ქცევა უდავოდ მნიშვნელოვანი აღმოჩენაა საზღვაო ბიოლოგიაში.