ხელოვნური ინტელექტის (AI) სფეროში მოღვაწე სტარტაპები შემოსავლების მაჩვენებლებს მასობრივად აზვიადებენ. „Spellbook“-ის თანადამფუძნებელმა სკოტ სტივენსონმა სოციალურ ქსელ X-ში ეს პრაქტიკა „უზარმაზარ თაღლითობად“ შეაფასა და განაცხადა, რომ კომპანიები საზოგადოებას და მედიას შეცდომაში შეგნებულად აგდებენ.

საუბარია წლიური განმეორებადი შემოსავლის (ARR) მაჩვენებელზე, რომელიც ტრადიციულად კომპანიის ფინანსური ჯანმრთელობის მთავარი ინდიკატორია. კრიტიკოსების თქმით, AI-სტარტაპები ამ მეტრიკას არასწორად იყენებენ, რათა ინვესტორებზე შთაბეჭდილება მოახდინონ.

რა არის „გაბერილი“ შემოსავლის უკან?

მთავარი ხრიკი „კონტრაქტული ARR“-ის (CARR) რეალურ ARR-ად გასაღებაა. თუ სტანდარტული ARR რეალურად მიღებულ თანხებს ასახავს, CARR მოიცავს ისეთ კონტრაქტებსაც, რომლებიც ჯერ არ განხორციელებულა და შესაძლოა, არასდროს შესრულდეს.

„როდესაც ერთ კატეგორიაში ერთი სტარტაპი ამას აკეთებს, სხვებსაც უჭირთ იგივეს არგამეორება, რათა ბაზარზე კონკურენტუნარიანები დარჩნენ“, — განაცხადა ერთ-ერთმა ინვესტორმა.

რატომ არის ეს პრობლემა?

  • არარეალური მოლოდინები: კომპანიები ითვლიან შემოსავალს მაშინაც კი, როცა პროდუქტი ჯერ არ დანერგილა.
  • გარიგებების რისკი: ხანგრძლივი საცდელი პერიოდის შემდეგ კლიენტმა შესაძლოა უარი თქვას მომსახურებაზე.
  • ინვესტორების დუმილი: ბევრი ვენჩურული ფონდი (VC) ხედავს ამ გაზვიადებას, თუმცა დუმს, რადგან მათთვისაც მომგებიანია საკუთარი პორტფელის კომპანიების „წარმატებულად“ წარმოჩენა.

TechCrunch-ის ცნობით, არსებობს შემთხვევები, როცა სტარტაპი აცხადებს 100 მილიონი დოლარის შემოსავალს, მაშინ როცა ამ თანხის მხოლოდ მცირე ნაწილია რეალურად მიღებული. დანარჩენი კი მხოლოდ დაუდასტურებელი კონტრაქტებია.

ინვესტორების პასუხისმგებლობა

ექსპერტების აზრით, AI-ის მიმართ არსებული ჰიპის ფონზე, კომპანიებზე ზეწოლა იზრდება, რომ აჩვენონ ზრდის აგრესიული ტემპი. „1-დან 3-მდე ზრდა უკვე აღარავის აინტერესებს, ყველა 1-დან 100-მდე ნახტომს ელოდება“, — ამბობს ინვესტორი ჰემანტ ტანეჯა.

საბოლოო ჯამში, ARR-ის მანიპულაცია მოკლევადიან პერსპექტივაში ნიჭიერი კადრებისა და ახალი ინვესტიციების მოზიდვას უწყობს ხელს, თუმცა გრძელვადიანად, ეს პრაქტიკა სტარტაპების რეპუტაციასა და ფინანსურ სტაბილურობას სერიოზულ საფრთხეს უქმნის.