მეცნიერების სამყარომ გამორჩეული ფიგურა დაკარგა. 79 წლის ასაკში გარდაიცვალა კრეიგ ვენტერი — გენეტიკოსი, რომელმაც 2001 წელს სამეცნიერო საზოგადოება შეძრა განცხადებით, რომ ადამიანის გენთა რაოდენობა გაცილებით ნაკლებია, ვიდრე მანამდე ეგონათ.

რევოლუცია გენეტიკაში

ვენტერმა დაამტკიცა, რომ ადამიანს დაახლოებით 30 000 გენი აქვს, ნაცვლად მანამდე მიღებული 100 000-ისა. მისი მტკიცებით, ეს ფაქტი უარყოფს ბიოლოგიურ დეტერმინიზმს. ვენტერი თვლიდა, რომ ადამიანის მრავალფეროვნება არა გენეტიკურ კოდში, არამედ გარემო ფაქტორების გავლენაშია დაფუძნებული.

მისი კარიერა სავსე იყო დაპირისპირებებით. მაშინ, როდესაც აშშ-ისა და დიდი ბრიტანეთის სამთავრობო პროექტები გენომის გაშიფვრას ნელა და ფრთხილად ცდილობდნენ, ვენტერმა საკუთარი კერძო კომპანია, Celera Genomics, შექმნა. მან გამოიყენა ე.წ. „shotgun sequencing“-ის მეთოდი, რამაც პროცესი საგრძნობლად დააჩქარა.

ცხოვრება ვიეტნამიდან გენომამდე

ვენტერის გზა მეცნიერებამდე მარტივი არ ყოფილა. ვიეტნამის ომში, როგორც სამხედრო ჰოსპიტალის თანამშრომელი, იგი სიცოცხლის სიმყიფის მომსწრე გახდა. სწორედ ამ გამოცდილებამ უბიძგა მას მედიცინისა და ფიზიოლოგიის შესწავლისკენ, რაც მოგვიანებით გენომური კვლევების საფუძველი გახდა.

„მე ვიხილე ასობით ჯარისკაცის სიკვდილი, ხშირად მაშინ, როცა მათ გულს ხელით ვუზელდი“, — იხსენებდა ვენტერი თავის ავტობიოგრაფიაში.

კამათი და მემკვიდრეობა

ვენტერის პიროვნება ხშირად იწვევდა აზრთა სხვადასხვაობას. მისი კოლეგები, მათ შორის დნმ-ის სტრუქტურის აღმომჩენი ჯეიმს უოტსონი, მას ხშირად აკრიტიკებდნენ თვითრეკლამისა და გენების დაპატენტების მცდელობისთვის. მიუხედავად ამისა, მეცნიერები აღიარებენ, რომ მისმა კონკურენტულმა მიდგომამ გენეტიკური კვლევების ტემპი საგრძნობლად ააჩქარა.

სიცოცხლის ბოლო წლებში ვენტერი ორიენტირებული იყო სიცოცხლის გახანგრძლივებაზე. მისი კომპანიები, Human Longevity და Diploid Genomics, ხელოვნურ ინტელექტს გენეტიკურ კვლევებთან აერთიანებდნენ, რათა დაავადებების დიაგნოსტიკა და სიცოცხლის ხარისხის გაუმჯობესება გამხდარიყო შესაძლებელი.