დიდი ბრიტანეთის მთავრობამ ევროკავშირს საქონლის ერთიანი ბაზრის შექმნის იდეა წარუდგინა. ეს ნაბიჯი ლონდონის მცდელობის ნაწილია, ბრიტანული ვაჭრობა ევროპულ ბაზარს კვლავ დაუახლოოს. ინიციატივა კაბინეტის ოფისის მაღალჩინოსანმა, მაიკლ ელამმა, ბრიუსელში ვიზიტების დროს გააჟღერა.

ბრიუსელის პოზიცია და „წითელი ხაზები“

წყაროების ცნობით, ევროკავშირის წარმომადგენლებმა აღნიშნული წინადადება უარყვეს. მათ სანაცვლოდ საბაჟო კავშირის ან ევროპის ეკონომიკურ ზონაში (EEA) გაწევრიანების მოდელები შესთავაზეს. თუმცა, ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრ კირ სტარმერის ადმინისტრაციისთვის ეს ვარიანტები მიუღებელია.

სტარმერმა ჯერ კიდევ 2024 წელს განაცხადა, რომ მისი პრემიერობის პერიოდში ბრიტანეთი არ დაბრუნდება ევროკავშირში, არ შეუერთდება ერთიან ბაზარს და არც საბაჟო კავშირს. EEA-ში შესვლა კი ადამიანების თავისუფალი გადაადგილების პრინციპის მიღებას გულისხმობს, რაც ლეიბორისტული პარტიის ერთ-ერთი მთავარი „წითელი ხაზია“.

რა ბედი ელის სამომავლო თანამშრომლობას?

მხარეები ივლისში დაგეგმილი სამიტისთვის ემზადებიან, თუმცა კონკრეტული დღის წესრიგი ჯერ არ შეთანხმებულა. მთავრობა იმედოვნებს, რომ შეთანხმებას მიაღწევს შემდეგ საკითხებზე:

  • ვეტერინარული შეთანხმება სურსათისა და სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის ვაჭრობის გამარტივებისთვის.
  • ემისიების ვაჭრობის სქემების (ETS) დაკავშირება.
  • ახალგაზრდების მობილობის პროგრამის გარშემო არსებული ჩიხიდან გამოსვლა.

ბრიტანეთის მთავრობის გათვლებით, მხოლოდ სურსათის სანიტარული შეთანხმება და ემისიების კვოტების გაერთიანება 2040 წლისთვის ბრიტანეთის ეკონომიკას წლიურად 9 მილიარდ ფუნტ სტერლინგს შემატებს.

ევროკავშირის შიში

ევროპელი დიპლომატები აცხადებენ, რომ მათ არ სურთ ბრიტანეთთან ისეთი რთული ურთიერთობის მოდელი შექმნან, რომელიც ევროსკეპტიკოსებს გააძლიერებს. საფრანგეთში 2027 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების მოახლოებასთან ერთად, ბრიუსელი უფრთხის პოპულისტური ძალების გააქტიურებას, რომლებიც „განსაკუთრებული პირობების“ მოთხოვნას დაიწყებენ.

„თუ არაწევრი ქვეყანა უფრო მეტ პრივილეგიას მიიღებს, ვიდრე წევრი, ეს ევროკავშირის საფუძვლებს შეარყევს“, — განაცხადა ევროკავშირის ერთ-ერთმა დიპლომატმა.

მიუხედავად უარისა, ბრიტანეთი კვლავ ცდილობს სექტორული შეთანხმებების მიღწევას, განსაკუთრებით ფოლადისა და ელექტრომობილების წარმოების მიმართულებით, რათა ბრიტანული ინდუსტრია ევროპული რეგულაციების ცვლილებებმა არ დააზარალოს.