ბრიტანეთის მთავრობის გეგმა, დააწესოს ფასების ჭერი საკვებ პროდუქტებზე, ბიზნესწრეებში სკეპტიციზმით შეხვდნენ. მიუხედავად სუპერმარკეტების უკმაყოფილებისა, ექსპერტები აცხადებენ, რომ ეს ნაბიჯი გარდაუვალია არსებული გლობალური გამოწვევების ფონზე.

რატომ არის სისტემა მოწყვლადი?

2020 წლის შემდეგ საკვები პროდუქტების ფასი უკვე 40%-ით გაიზარდა. ახლა კი, ირანის ომისა და „ელ-ნინიოს“ მოსალოდნელი ეფექტის გამო, მდგომარეობა კიდევ უფრო მძიმდება. მსოფლიო მოსახლეობის ნახევარი დამოკიდებულია ხელოვნურ სასუქებზე, რომელთა დიდი ნაწილი ჰორმუზის სრუტის გავლით იგზავნება. ამ სრუტის პარალიზება სასურსათო ჯაჭვს პირდაპირ ურტყამს.

გლობალური „ბოთლის ყელი“

Chatham House-ის კვლევის თანახმად, მსოფლიო ვაჭრობა 14 კრიტიკულ წერტილზეა დამოკიდებული. მათ შორისაა პანამის არხი, რომელიც გვალვების გამო შეფერხებულია, და შავი ზღვის პორტები. როდესაც გლობალური მიწოდების ჯაჭვები ირღვევა, ბაზარი ვეღარ ასრულებს თვითრეგულირების ფუნქციას.

კლიმატური კრიზისი და სოფლის მეურნეობა

„ელ-ნინიო“, რომელიც წყნარი ოკეანის წყლების დათბობას იწვევს, გლობალურ ამინდს არღვევს. მეტეოროლოგები მას „გოძილას“ ტიპის მოვლენას უწოდებენ. შედეგად, აზიაში გვალვებია, ხოლო ამერიკაში — ძლიერი ქარიშხლები. ეს პირდაპირ აისახება მოსავლიანობაზე.

ბრიტანელი ფერმერები უკვე გრძნობენ კლიმატის ცვლილების შედეგებს. გასულ ათწლეულში ქვეყანამ ხუთიდან სამი ყველაზე ცუდი მოსავალი მიიღო.

მხოლოდ გასულ წელს ფერმერებმა ხორბლის, ქერისა და სხვა კულტურების გაყიდვიდან 828 მილიონი ფუნტი სტერლინგი იზარალეს. ფერმერების 86% აცხადებს, რომ მათზე უკიდურესმა ნალექმა და გვალვებმა იმოქმედა.

რა გამოსავალი არსებობს?

ეკონომისტები ისაბელა ვებერი და ევან ვასნერი აღნიშნავენ, რომ ბაზრის თავისუფალი მოქმედება კრიზისის დროს ხშირად ფასების ხელოვნურ ზრდას იწვევს. ბრიტანეთის მთავრობის საიდუმლო დოკუმენტებიც კი ადასტურებს, რომ სისტემური რღვევის თავიდან ასაცილებლად აუცილებელია:

  • სტრატეგიული სასურსათო მარაგების აღდგენა;
  • აუცილებელ საკვებ პროდუქტებზე მკაცრი სახელმწიფო რეგულაციები;
  • ფერმერებისთვის პირდაპირი მხარდაჭერა და რეზისტენტული წარმოების წახალისება.