ბელგრადის ცენტრში ვითარება უკიდურესად დაიძაბა. სტუდენტების მიერ ორგანიზებული ანტისამთავრობო აქცია პოლიციასთან შეტაკებებში გადაიზარდა. დემონსტრანტები პრეზიდენტ ალექსანდარ ვუჩიჩის მმართველობას აპროტესტებენ და ქვეყანაში დემოკრატიული ცვლილებების გატარებას მოითხოვენ.

აქციის მთავარი მოთხოვნა რიგგარეშე არჩევნების დანიშვნაა. სტუდენტური მოძრაობა, რომელიც „სტუდენტები იმარჯვებენ“ დევიზით მოქმედებს, მთავრობას კორუფციასა და კრიმინალურ მფარველობაში ადანაშაულებს. საპროტესტო ტალღა ჯერ კიდევ 2024 წლის ნოემბერში, სერბეთის ჩრდილოეთში მომხდარი ტრაგიკული შემთხვევის შემდეგ დაიწყო, როდესაც რკინიგზის სადგურის სახურავის ჩამონგრევამ 16 ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა.

მზარდი უკმაყოფილება და შეზღუდვები

საპროტესტო აქციების შესაკავებლად ხელისუფლებამ მკაცრი ზომები მიიღო. შაბათს, სერბეთის სახელმწიფო რკინიგზამ დროებით შეაჩერა ყველა მატარებლის მოძრაობა ბელგრადის მიმართულებით. ანალიტიკოსების თქმით, ეს ნაბიჯი რეგიონებიდან დედაქალაქში დემონსტრანტების ჩასვლის ხელშესაშლელად გადაიდგა.

პრეზიდენტმა ვუჩიჩმა, რომელიც ამჟამად ჩინეთში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფება, ინსტაგრამზე გავრცელებულ ვიდეომიმართვაში მომიტინგეები „ძალადობრივი ბუნების“ გამოვლენაში დაადანაშაულა. მან განაცხადა, რომ სახელმწიფო კანონის ფარგლებში მოქმედებს და არ დაუშვებს დესტაბილიზაციას.

საერთაშორისო კრიტიკა და ადამიანის უფლებები

სერბეთის ხელისუფლების ქმედებები საერთაშორისო თანამეგობრობის ყურადღების ცენტრში მოექცა. ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისარმა მაიკლ ო'ფლაჰერტიმ ბოლო ანგარიშში აღნიშნა, რომ ქვეყანაში ადამიანის უფლებების მდგომარეობა გაუარესებულია. კომისარი განსაკუთრებით შეშფოთებულია ჟურნალისტებისა და პროტესტანტების მიმართ განხორციელებული თავდასხმებით, რომლებსაც, არსებული ცნობებით, პოლიცია არ იძიებს.

სერბეთი ამჟამად ევროკავშირში გაწევრიანების გზაზეა, თუმცა ქვეყანაში მიმდინარე დემოკრატიული უკუსვლა სერიოზულ საფრთხეს უქმნის ევროპულ დაფინანსებას. ექსპერტების შეფასებით, ვუჩიჩის პოლიტიკამ შესაძლოა ქვეყანას 1.5 მილიარდი ევროს ოდენობის დახმარება დააკარგვინოს.

რა იქნება შემდეგ?

მიუხედავად პოლიციის მიერ გამოყენებული ძალისა და შეზღუდვებისა, სტუდენტები დათმობას არ აპირებენ. ისინი გეგმავენ აქტიურად ჩაერთონ წელს დაგეგმილ საპარლამენტო არჩევნებში, რათა დაასრულონ მოქმედი ხელისუფლების მმართველობა. პრეზიდენტის განცხადებით, არჩევნები სექტემბერსა და ნოემბერს შორის პერიოდშია შესაძლებელი.