ქრონიკული ტკივილი, რომელიც ხშირად დიაბეტური ნეიროპათიით ან ქიმიოთერაპიის გვერდითი ეფექტებითაა გამოწვეული, შესაძლოა მალე წარსულს ჩაბარდეს. დიუკის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლის მეცნიერებმა აღმოაჩინეს მეთოდი, რომელიც დაზიანებულ ნერვებს ენერგიას უბრუნებს.

მიტოქონდრიები როგორც „ბატარეები“

კვლევის თანახმად, ნერვული ტკივილი მაშინ იწყება, როდესაც უჯრედებში არსებული ენერგიის მწარმოებელი სტრუქტურები — მიტოქონდრიები — ფუნქციონირებას წყვეტენ. მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ დაზიანებული ნერვული უჯრედების ჯანსაღი მიტოქონდრიებით „დამუხტვა“ უჯრედების აღდგენას უწყობს ხელს.

ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნებული ნაშრომი ადასტურებს, რომ ეს მეთოდი ტკივილს არა უბრალოდ ნიღბავს, არამედ მის გამომწვევ მიზეზს ებრძვის.

რა როლი აქვთ სატელიტურ გლიურ უჯრედებს?

მკვლევრებმა ყურადღება გაამახვილეს სატელიტურ გლიურ უჯრედებზე, რომლებიც სენსორულ ნეირონებს გარს აკრავს. აღმოჩნდა, რომ ეს უჯრედები სპეციალური „ტუნელური ნანომილაკების“ მეშვეობით ჯანსაღ მიტოქონდრიებს პირდაპირ ნეირონებს გადასცემენ.

  • როდესაც ეს გადაცემის პროცესი ირღვევა, ნერვული ბოჭკოები ზიანდება.
  • დაზიანება იწვევს ტკივილს, ჩხვლეტას და დაბუჟებას.
  • სატელიტური გლიური უჯრედები ენერგიის გაზიარებით ნეირონებს „ტკივილის ზონის“ გარეთ ინარჩუნებენ.

კვლევის პრაქტიკული შედეგები

ლაბორატორიულ პირობებში, თაგვებზე ჩატარებულმა ცდებმა აჩვენა, რომ მიტოქონდრიების გადაცემის გაძლიერებამ ტკივილთან დაკავშირებული ქცევები 50%-ით შეამცირა. მეცნიერებმა ასევე გამოავლინეს ცილა MYO10, რომელიც ამ „ნანომილაკების“ შექმნაში გადამწყვეტ როლს ასრულებს.

პროფესორ რუ-რონგ ჯის თქმით, ეს მიდგომა ანთების შემცირებისა და შეხორცების ხელშეწყობის სრულიად ახალი გზაა. თუმცა, მეცნიერები აფრთხილებენ, რომ აუცილებელია დამატებითი კვლევები, მათ შორის მაღალი რეზოლუციის ვიზუალიზაცია, რათა ზუსტად გავიგოთ, როგორ ხდება მიტოქონდრიების ტრანსპორტირება ცოცხალ ქსოვილში.

„ჯანსაღი მიტოქონდრიების მიწოდებით ჩვენ შეგვიძლია ნერვული სისტემის თვითაღდგენის მექანიზმები გავააქტიუროთ,“ — აღნიშნავს კვლევის ავტორი.

ეს აღმოჩენა მეცნიერებს იმედს აძლევს, რომ სამომავლოდ ქრონიკული ტკივილის მქონე პაციენტებისთვის მკურნალობის სრულიად განსხვავებული, უფრო ეფექტური კურსი შეიქმნება.