დიდი ბრიტანეთის ოფიციალურმა გამოძიებამ, რომელიც ქვეყანაში COVID-19-ის პანდემიის მართვის პროცესს იკვლევს, დასკვნითი ეტაპის შეფასებები გამოაქვეყნა. ბარონესა ჰალეტის ხელმძღვანელობით შექმნილმა კომისიამ პანდემიის მართვა „გადარჩენის რეჟიმად“ შეაფასა და აღნიშნა, რომ ჯანდაცვის სისტემის კოლაფსი მხოლოდ „ძლივს იქნა თავიდან აცილებული“.

ვაქცინაცია და ჯანდაცვის სისტემა

ანგარიშის თანახმად, ვაქცინების სწრაფი შემუშავება და მათი მასშტაბური დანერგვა „არაორდინალური მიღწევა“ იყო. შეფასებებით, მხოლოდ ინგლისსა და შოტლანდიაში ვაქცინაციამ 475 000-მდე ადამიანის სიცოცხლე გადაარჩინა. მიუხედავად ამისა, კომისიამ ხაზი გაუსვა, რომ ვაქცინების მიღება უფრო აქტიურად უნდა წახალისებულიყო მოწყვლად და ეთნიკური უმცირესობების ჯგუფებში.

კომისიის დასკვნით, ჯანდაცვის ეროვნული სამსახურის (NHS) თანამშრომლებმა გასწიეს გმირული სამუშაო, თუმცა ისინი მუშაობდნენ მაღალი რისკის პირობებში, პირადი დამცავი აღჭურვილობის დეფიციტის გამო. მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდნენ სხვა დაავადებების მქონე პაციენტებიც, რომელთა ნაწილი სამედიცინო დახმარების გარეშე დარჩა.

პოლიტიკური გადაწყვეტილებები და „ტოქსიკური“ კულტურა

გამოძიებამ მკაცრად გააკრიტიკა მთავრობის შიდა კულტურა, რომელიც „ტოქსიკურსა და ქაოსურად“ შეფასდა. ბორის ჯონსონის ადმინისტრაციის პერიოდში მიღებული გადაწყვეტილებები ხშირად არ იყო დაფუძნებული მეცნიერულ რჩევებზე. აღსანიშნავია, რომ 2020 წლის მარტში ლოკდაუნის მხოლოდ ერთი კვირით დაგვიანებამ, სავარაუდოდ, 23 000-ით მეტი ადამიანის სიკვდილი გამოიწვია.

ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ბორის ჯონსონი და მაშინდელი ფინანსთა მინისტრი რიში სუნაკი გამოძიების წინაშე წარდგნენ. ჯონსონმა ბოდიში მოიხადა პანდემიის დროს დამდგარი დანაკარგების გამო, თუმცა აღნიშნა, რომ მთავრობა „მაქსიმუმს აკეთებდა“ არსებულ რთულ ვითარებაში.

გამოძიების მასშტაბი და ხარჯები

გამოძიება, რომელიც 2022 წლის ივნისში დაიწყო, მოიცავს 600 000-ზე მეტ დოკუმენტს და 350-ზე მეტ მოწმის ჩვენებას. პროცესის საერთო ღირებულებამ 292 მილიონ ფუნტ სტერლინგს გადააჭარბა, რაც საზოგადოებრივი დისკუსიის საგანი გახდა. ბარონესა ჰალეტმა დაიცვა პროცესის ხანგრძლივობა და განაცხადა, რომ ეს იყო ყველაზე ფართომასშტაბიანი გამოძიება ბრიტანეთის ისტორიაში.

საბოლოო ანგარიშები შესყიდვების, ტესტირებისა და მოვლის სექტორის შესახებ 2026 და 2027 წლებში გამოქვეყნდება. კომისიის მთავარი გზავნილია, რომ დიდმა ბრიტანეთმა მომავალი კრიზისებისთვის უკეთ უნდა მოემზადოს და აღარ დაუშვას მსგავსი მასშტაბის ადამიანური მსხვერპლი.