2026 წლის პირველ ოთხ თვეში საქართველოს ბიუჯეტმა საწვავის აქციზიდან 234 მილიონი ლარის შემოსავალი მიიღო. ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო მონაცემებით, ეს მაჩვენებელი გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 19 მილიონი ლარით, ანუ 19%-ით მეტია.

საინტერესოა, რომ საერთო ზრდის ფონზე, უშუალოდ ბენზინისა და დიზელის აქციზებიდან მიღებული შემოსავლები შემცირდა. კერძოდ, ბენზინის შემთხვევაში კლება 2%-ია (116,5 მლნ ლარი), ხოლო დიზელის შემთხვევაში — 8%-იანი კლება (75 მლნ ლარი).

რა განაპირობებს ზრდას?

ბიუჯეტში შემოსავლების მატება „სხვა ნავთობპროდუქტების“ კატეგორიამ უზრუნველყო. ამ სეგმენტმა 188%-იანი ზრდა აჩვენა და ჯამში 42,2 მილიონი ლარი შეადგინა. სტატისტიკის მიხედვით, ოთხი თვის განმავლობაში საქართველომ საზღვარგარეთ 590 ათასი ტონა ნავთობპროდუქტი შეიძინა, რაც ფულად გამოსახულებაში 19%-ით, ხოლო რაოდენობრივად 12%-ით მეტია გასულ წელთან შედარებით.

იმპორტის გაძვირება

მნიშვნელოვანია იმპორტირებული საწვავის ფასის ცვლილებაც. თუ იანვარში ერთი ტონა საწვავი საშუალოდ 697 დოლარი ღირდა, აპრილისთვის ეს მაჩვენებელი 950 დოლარამდე ავიდა. სამ თვეში ზრდამ 36,2% შეადგინა.

ამჟამად ქვეყანაში აქციზის განაკვეთების გადახედვის საჭიროებაზე აქტიური დისკუსია მიმდინარეობს. ბიზნესის წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ საწვავის მაღალი ღირებულება პირდაპირ უკავშირდება საგადასახადო ტვირთს და აქციზის შემცირება სარეალიზაციო ფასზე დადებითად აისახებოდა.

საწვავის ფასის ზრდა განსაკუთრებით თვალშისაცემი იყო მარტსა და აპრილში, როდესაც ბენზინი 10,8-14,4%-ით, ხოლო დიზელი 20,1-23,8%-ით გაძვირდა.

პარლამენტის დროებითმა კომისიამ, რომელიც ფასების შესწავლაზე მუშაობდა, 1 მაისს დასკვნა გამოაქვეყნა. მათი შეფასებით, საქართველოში საწვავის აქციზი ევროპულ მაჩვენებლებთან შედარებით დაბალია, შესაბამისად, მისი შემცირება ფასების სტაბილიზაციის ეფექტურ მექანიზმად არ მიიჩნევა.