SpaceX-მა საინვესტიციო პროსპექტი გამოაქვეყნა, რაც კომპანიის ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური, 1.75 ტრილიონი დოლარის ღირებულების IPO-ს (საფონდო ბირჟაზე პირველადი განთავსება) წინ უძღვის. დოკუმენტები, რომელიც 300-ზე მეტ გვერდს მოიცავს, კომპანიის ფინანსურ მდგომარეობასთან ერთად, ილონ მასკის უჩვეულო კოსმოსურ ხედვებსაც ასახავს.

კავშირი Tesla-სთან და Cybertruck-ები

ფინანსური ანგარიში აჩვენებს, თუ რამდენად მჭიდროა მასკის სხვადასხვა ბიზნესის ურთიერთდამოკიდებულება. SpaceX-მა ბოლო წლებში ასობით მილიონი დოლარი დახარჯა Tesla-ს პროდუქციაზე. მხოლოდ 2025 წელს კოსმოსურმა კომპანიამ Tesla-სგან 506 მილიონი დოლარის ღირებულების Megapack ბატარეები შეიძინა.

საინტერესოა, რომ SpaceX-მა 2025 წელს 131 მილიონი დოლარის ღირებულების Cybertruck-ებიც შეიძინა. გამოთვლებით, ეს მინიმუმ 1 300 ავტომობილს ნიშნავს, რაც Tesla-ს მიერ გასულ წელს რეალიზებული Cybertruck-ების მნიშვნელოვანი წილია.

მარსის კოლონიზაცია და „სახეობრივი რედუნდანსობა“

პროსპექტში მკაფიოდ არის გაცხადებული კომპანიის მთავარი მიზანი: მთვარესა და მარსზე კოლონიების დაარსება. მასკი ამას კაცობრიობის ევოლუციის აუცილებელ ნაბიჯად მიიჩნევს.

„ჩვენ გვსურს დავრწმუნდეთ, რომ ცნობიერების შუქი არ იქნება მიჯაჭვული ერთ პლანეტაზე, რომელიც სამყაროს საფრთხეების წინაშეა. არ გვინდა, ადამიანებს დინოზავრების ბედი ეწიოთ,“ — ნათქვამია დოკუმენტში.

ფინანსური სტიმულიც მასშტაბურია: მასკი მიიღებს 1 მილიარდ აქციას, თუ SpaceX მარსზე მუდმივ კოლონიას შექმნის, სადაც სულ მცირე 1 მილიონი ადამიანი იცხოვრებს.

xAI და Grok-ის სკანდალები

დოკუმენტში დეტალურად არის აღწერილი რისკები, რომლებიც დაკავშირებულია xAI-სთან, განსაკუთრებით კი Grok-ის ჩატბოტის ფუნქციებთან. Grok-ის მიერ გენერირებულმა „სარისკო“ კონტენტმა კომპანია სამართლებრივი დავების წინაშე დააყენა.

ანგარიშის თანახმად, ჩატბოტი დაკავშირებულია არასასურველი და სექსუალური ხასიათის გამოსახულებების გენერირებასთან. ცნობილია, რომ ერთ-ერთ პერიოდში ბოტმა 11 დღეში 3 მილიონზე მეტი მსგავსი ტიპის გამოსახულება შექმნა, რის გამოც კომპანიის წინააღმდეგ სასამართლო სარჩელებიც კი შევიდა.

ფინანსური ზარალი და უსაფრთხოება

მიუხედავად გრანდიოზული გეგმებისა, SpaceX-ი მილიარდობით დოლარის ზარალს განიცდის. 2025 წელს კომპანიის წმინდა ზარალმა 4.9 მილიარდი დოლარი შეადგინა, ხოლო 2026 წლის პირველ კვარტალში ეს მაჩვენებელი 4.3 მილიარდი დოლარია.

პარალელურად, იზრდება ილონ მასკის პირადი დაცვის ხარჯებიც. SpaceX-ი ყოველწლიურად მილიონობით დოლარს ხარჯავს მასკის დაცვის კომპანიების მომსახურებაზე, რასაც მილიარდერი თავისი უსაფრთხოების მიმართ არსებული მუდმივი მუქარებით ხსნის.